Donald Trump dọa rút quân: Vì sao châu Âu không hề nao núng?

Chiến lược tự chủ an ninh châu Âu đang trở thành lá chắn vững chắc, giúp các quốc gia EU giữ thái độ bình thản trước những tuyên bố rút quân gây sốc từ Tổng thống Donald Trump.

Khi những thông báo về việc rút 5.000 quân Mỹ khỏi Đức được tung ra, truyền thông quốc tế lập tức coi đây là một “quả bom” chấn động. Tuy nhiên, trái ngược với sự huyên náo của báo giới, các nhà lãnh đạo châu Âu lại phản ứng với một sự điềm tĩnh đến lạ thường. Sự bình thản này không đến từ sự chủ quan, mà là kết quả của một quá trình chuẩn bị tâm lý và chiến lược dài hạn.

Tự chủ an ninh: Từ lý thuyết đến hành động thực tế

Tại hội nghị thượng đỉnh ngày ³⁄₅, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store đã thẳng thắn thừa nhận rằng châu Âu cần và sẽ gánh vác trách nhiệm lớn hơn đối với an ninh của chính mình. Đây không còn là lời kêu gọi suông mà đã chuyển hóa thành các hành động cụ thể.

Điển hình là Đức, quốc gia chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất. Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius nhận định động thái của Mỹ là “điều có thể dự đoán trước”. Berlin hiện đang đẩy nhanh lộ trình tự chủ thông qua ba trụ cột chính: tăng cường quy mô lực lượng vũ trang, tối ưu hóa quy trình mua sắm khí tài quân sự và nâng cấp cơ sở hạ tầng phòng thủ.

Giải mã “đòn tâm lý” của Donald Trump

Theo nhà bình luận Mark Sappenfield từ CS Monitor, những lời đe dọa của ông Trump không đủ sức làm chệch hướng lộ trình phòng thủ mà EU đã vạch ra. Việc rút 5.000 quân thực chất mang tính biểu tượng nhiều hơn là gây tổn thất chiến thuật. Đáng chú ý, số quân này chủ yếu thuộc lữ đoàn được triển khai tạm thời khi xung đột Ukraine bùng phát, không phải lực lượng đồn trú vĩnh viễn.

Peter Chase, chuyên gia tại Quỹ German Marshall, phân tích rằng việc “cuống cuồng” trước các tuyên bố của ông Trump chính là trao lợi thế cho ông. Do đó, các lãnh đạo EU chọn cách phớt lờ các áp lực ngắn hạn để tập trung vào mục tiêu dài hạn.

Những rủi ro thực sự: Vượt ra ngoài chuyện quân số

Dù bình thản với con số 5.000 quân, nhưng châu Âu vẫn có những nỗi lo thực chất hơn. Chuyên gia Sappenfield cảnh báo rằng việc Mỹ rút lại cam kết về tên lửa tầm xa và tiểu đoàn hỗ trợ (từ thời Joe Biden) mới là “đòn giáng mạnh” vào khả năng răn đe của khối.

Câu hỏi sống còn hiện nay không phải là bao nhiêu binh sĩ rời đi, mà là liệu Washington có tiếp tục ủng hộ Ukraine và bảo vệ châu Âu trong tương lai hay không. Sự suy yếu của lòng tin trong nội bộ NATO là rủi ro lớn nhất mà các đồng minh hiệp ước đang phải đối mặt.

Cuộc chiến thuế quan: Con dao hai lưỡi

Lời đe dọa áp thuế 25% lên ô tô châu Âu cũng nhận được phản ứng điềm tĩnh. Jens Suedekum, cố vấn Bộ trưởng Tài chính Đức, coi đây là những phát ngôn “bốc đồng”. Lập luận ở đây rất thực tế: phần lớn các hãng xe EU sản xuất xe cho thị trường Mỹ ngay tại các nhà máy trên đất Mỹ. Nếu áp thuế, ông Trump sẽ trực tiếp đánh vào túi tiền của công nhân Mỹ và các cơ sở sản xuất nội địa.

Nghịch lý của sự phụ thuộc: Ai cần ai hơn?

Một góc nhìn sắc sảo từ các chuyên gia cho thấy Mỹ cũng không hề dễ dàng khi rời bỏ châu Âu. Với 36.436 quân nhân tại Đức (số liệu DMDC tháng ¹²⁄₂₀₂₅), Đức không chỉ là nơi đồn trú mà còn là trung tâm điều phối chiến lược với tổng hành dinh Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM), hệ thống y tế và kho vũ khí khổng lồ.

Nếu không có các căn cứ tại châu Âu, khả năng can thiệp toàn cầu của Mỹ (như trong xung đột Iran) sẽ bị hạn chế nghiêm trọng. Điều này tạo ra một thế cân bằng quyền lực mới: Mỹ cung cấp an ninh, nhưng châu Âu cung cấp “bàn đạp” chiến lược cho vị thế siêu cường của Washington.

Lời kết: Những động thái đầy rủi ro của chính quyền ông Trump vô tình lại là “chất xúc tác” mạnh mẽ nhất đẩy châu Âu tiến nhanh hơn trên con đường trưởng thành về quân sự. Khi không còn có thể dựa dẫm hoàn toàn vào một “chiếc ô” an ninh biến động, EU buộc phải tự xây dựng chiếc ô của riêng mình. Đây có thể là bước ngoặt khiến châu Âu trở thành một cực quyền lực độc lập và tự cường hơn.

Theo bạn, liệu châu Âu có thể thực sự tự chủ an ninh hoàn toàn nếu không có sự hiện diện của quân đội Mỹ? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận.