Sri Lanka: Sự Trỗi Dậy Của 'Viên Ngọc Ấn Độ Dương' Sau Khủng Hoảng

Kinh tế Sri Lanka đang chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ nhờ tận dụng tối đa vị trí chiến lược tại Ấn Độ Dương cùng những cải cách quyết liệt nhằm khôi phục tăng trưởng bền vững.

Không chỉ đơn thuần là một quốc đảo với vẻ đẹp thiên nhiên, Sri Lanka đang định vị lại mình trên bản đồ kinh tế toàn cầu. Với dân số khoảng 22 triệu người, quốc gia này không chỉ dựa vào tài nguyên sẵn có mà còn biến lợi thế địa chính trị thành động lực tăng trưởng thực tế.

Vị thế địa chính trị: “Yết hầu” của thương mại toàn cầu

Sri Lanka sở hữu một vị trí mà bất kỳ cường quốc hàng hải nào cũng thèm muốn. Nằm gần đường biển huyết mạch nối liền eo biển Malacca và kênh đào Suez, quốc đảo này án ngữ tuyến đường vận chuyển hơn ²⁄₃ lượng dầu mỏ và một nửa số tàu container toàn cầu.

Nhờ nằm tại điểm giao thoa Đông - Tây, các cảng biển như Colombo và Hambantota không chỉ là điểm dừng chân mà đã trở thành những trung tâm trung chuyển (transshipment hubs) hàng đầu Nam Á. Việc kết nối linh hoạt với các tuyến hàng hải từ vịnh Ba Tư, Đông Phi đến Đông Nam Á biến Sri Lanka thành một “trạm điều phối” tự nhiên, tạo lợi thế cạnh tranh tuyệt đối trong logistics quốc tế.

Sự hồi sinh ngoạn mục của một nền kinh tế kiên cường

Nhìn lại giai đoạn 2022, Sri Lanka từng đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng do hệ lụy từ đại dịch Covid-19 và các sai lầm trong quản lý tài chính. Tuy nhiên, khả năng thích ứng và sự kiên cường của nền kinh tế này đã khiến nhiều chuyên gia bất ngờ.

Theo thông điệp từ Tổng thống Anura Kumara Dissanayake, năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi quốc gia này đạt mức thu ngân sách cao nhất kể từ năm 2007. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ chạm mốc gần 17 tỷ USD, cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của các ngành sản xuất then chốt.

Một điểm sáng không thể bỏ qua là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Cơ quan Đầu tư Sri Lanka (BOI) ghi nhận FDI năm 2025 tăng vọt 72%, đạt mức kỷ lục 1,06 tỷ USD. Việc lần đầu tiên vượt mốc 1 tỷ USD là minh chứng cho sự tin tưởng trở lại của các nhà đầu tư quốc tế vào môi trường kinh doanh tại đây.

Du lịch: Động lực tăng trưởng ngoại tệ then chốt

Với thế mạnh về những bãi biển cát trắng, đền đài cổ kính và thương hiệu trà Ceylon danh tiếng, du lịch là “con gà đẻ trứng vàng” thứ hai của Sri Lanka. Năm 2025, ngành này đã đóng góp 3,2 tỷ USD cho ngân sách quốc gia.

Để bứt phá, Sri Lanka đặt mục tiêu đón 3 triệu lượt khách trong năm tới, dựa trên nền tảng 2,36 triệu lượt khách của năm trước. Bộ trưởng Ngoại giao và Du lịch Vijitha Herath nhấn mạnh rằng doanh thu du lịch chính là “phao cứu sinh” quan trọng trong thời điểm tái thiết kinh tế. Đồng thời, quốc gia này kỳ vọng thu hút 500 triệu USD vốn đầu tư vào hạ tầng du lịch trong năm 2026 để nâng cao trải nghiệm khách hàng và đa dạng hóa sản phẩm.

Tầm nhìn tương lai: Năng lượng xanh và Chuyển đổi số

Sri Lanka không chỉ muốn phục hồi mà còn muốn dẫn đầu trong xu thế bền vững. Lộ trình GREAT 2025–2030 là chiến lược then chốt để hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.

• Điện gió: Tập trung khai thác tiềm năng khổng lồ tại Mannar và Puttalam.
• Điện mặt trời: Triển khai công viên Siyambalanduwa (vận hành năm 2026) và đẩy mạnh điện mặt trời áp mái (hiện đã vượt 1.350 MW).
• Hạ tầng: Kế hoạch bổ sung 2.600 MW công suất tái tạo mới cùng hệ thống lưu trữ điện hiện đại để đảm bảo an ninh năng lượng.

Song song với năng lượng, lĩnh vực CNTT và dịch vụ số đang trở thành động lực tăng trưởng mới. Với tỷ lệ phủ sóng Internet cao hàng đầu Nam Á, Sri Lanka đang thúc đẩy mạnh mẽ chính phủ điện tử và thanh toán số, từng bước thâm nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Góc nhìn chuyên gia: Bài học về sự thích nghi

Sự chuyển mình của Sri Lanka cho thấy một bài học quý giá: Khi một quốc gia biết kết hợp giữa lợi thế địa lý tự nhiên với những cải cách thể chế quyết liệt, họ có thể vượt qua những cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất. Việc chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng dựa trên vay nợ sang thu hút FDI bền vững và phát triển kinh tế xanh là hướng đi đúng đắn.

Tuy nhiên, thách thức vẫn còn đó, đặc biệt là việc duy trì sự ổn định chính trị và đối phó với biến đổi khí hậu. Liệu Sri Lanka có thể thực sự trở thành “Hub” logistics và công nghệ của Nam Á trong thập kỷ tới?

Bạn đánh giá thế nào về tiềm năng đầu tư tại Sri Lanka hiện nay? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn hoặc đăng ký theo dõi để cập nhật những phân tích kinh tế mới nhất!